Nederland Transparant

Op 10 juni 2004 behaalde Europa Transparant uit het niets 2 zetels bij de Europese Parlementsverkiezingen. Het was voorheen nog nooit voorgekomen dat een (nieuwe) politieke partij, die niet in de Tweede en/of Eerste Kamer vertegenwoordigd was, wel zetels verwierf in het Europese Parlement. Na het relatieve snelle succes van Pim Fortuyn en nu Paul van Buitenen is door het kabinet, na goedkeuring door de Tweede Kamer en de Eerste Kamer, de positie van de zittende landelijke politieke partijen in Den Haag daadwerkelijk fors verstevigd en worden nieuwkomers met nog meer middelen buiten de deur gehouden.

Reeds tijdens het slotdebat van na de Europese verkiezingen 2004 op 10 juni 2004 zei de heer Wouter Bos, huidig vice-premier en Minister van Financiën, als reactie op het succes van de partij Europa Transparant van de heer Paul van Buitenen, het volgende: 

Hoewel niet de Kieswet als zodanig is aangepast hebben de zittende landelijke politieke partijen, in samenwerking met de Raad van State, hun werk vakkundig volbracht. Het bestaansrecht van Europa Transparant werd volledig ontnomen. Dit ging als volgt:

Forse verhoging subsidie voor politieke partijen en buitensluiten Europa Transparant
De doelstelling van de Wet Subsidiëring Politieke Partijen is dat landelijke politieke partijen die bij landelijke verkiezingen zetel(s) verwerven in aanmerking komen voor deze subsidie. Zoals het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aangeeft is het doel van de WSPP het instandhouden en zo mogelijk versterken van de positie van politieke partijen in het democratisch staatsbestel. Daarom hebben vertegenwoordigde landelijke politieke partijen aanspraak op subsidie.

Op basis van de doelstelling zou Europa Transparant zonder meer in aanmerking moeten komen voor de WSPP subsidie (deze bedraagt sinds 27 juli 2005 € 15.000.000 voor de zittende politieke partijen in de Tweede en/of Eerste Kamer). De Raad van State bevestigde echter, volstrekt in strijd met de doelstelling van de WSPP en het verdrag van de Rechten van de Mens, de subsidieafwijzing van het Ministerie van BZK vanwege een formele omissie in de letterlijke tekst van de wet, namelijk het ontbreken van de vermelding Europees Parlement als subsidiegrondslag. Deze omissie in de wet is slechts ontstaan vanwege het feit dat men bij het opstellen van de wet geen rekening heeft gehouden met het feit dat een landelijke politieke partij die niet in de Tweede en/of Eerste Kamer vertegenwoordigd toch een zetel in het Europese Parlement zou verwerven (waar de kiesdrempel veel hoger ligt).

Naast het feit dat Europa Transparant buiten de boot viel heeft de Tweede Kamer ook nog in 2005 de WSPP gewijzigd. Van 10 miljoen euro per jaar werd deze verhoogd naar 15 miljoen euro per jaar voor de zittende landelijke politieke partijen gezamenlijk. Vanaf dat moment mocht deze subsidie ook voor ledenwerving en voor de verkiezingscampagnes gebruikt worden. Dit was voorheen niet toegestaan. Het effect daarvan is duidelijk. Nieuwe politieke partijen worden door dit gesubsidieerde geweld volledig weggeblazen en zijn feitelijk kansloos. Dit is ook duidelijk gebleken bij de Gemeenteraadsverkiezingen van 7 maart 2006, de Tweede Kamerverkiezingen van 22 november 2006 en de Provinciale Statenverkiezingen in 2007. Nieuwkomers hebben amper nog zetels verworven. Bij de Tweede Kamerverkiezingen slechts de PVV met een zittend Tweede Kamerlid en de Partij voor de Dieren met een grote zak geld en bijbehorende media-aandacht. Bij de provinciale statenverkiezingen was het effect het duidelijkst. Daar heeft geen enkele nieuwkomer ook maar een zetel verworven. En de niet gesubsidieerde vertegenwoordigde provinciale partijen hebben slechts zetels verloren of zijn verdwenen.

Daarnaast mag deze subsidie dus ook door de ontvangers gebruikt worden voor de Europese Parlementsverkiezingen. Dit betekent dat Europa Transparant als zittende partij zonder een cent aan subsidie aan de verkiezingscampagne moet gaan deelnemen, waar haar collega partijen 15 miljoen voor te spenderen hebben. Dit is ook in strijd met artikel 14 van het EVRM (discriminatiebeginsel), maar ook nu weer in Nederland gewoon door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en de Raad van State geaccepteerd.

Hoewel vertegenwoordigd als landelijke politieke partij in een parlement kwam Europa Transparant ook niet in aanmerking voor zendtijd op basis van de zendtijd politieke partijen. Slechts in aanloop naar de verkiezingen, gedurende de verkiezingsperiode, mocht zij 6 keer een spotje uitzenden, welke zij nota bene zelf moest betalen. Daarna, ondanks verkozen, verviel slechts voor haar dit recht. Dit in tegenstelling tot de andere vertegenwoordigde politieke partijen die gedurende de zittingstermijn gewoon in aanmerking komen voor de zendtijd politieke partijen en daar feitelijk ook voor gesubsidieerd worden. Dit buitensluiten van Europa Transparant is een duidelijke schending van artikel 7 Grondwet en artikel 10 van het EVRM, maar in Nederland gewoon door het Ministerie van BZK en de Raad van State geaccepteerd.

Ontbreken van het juridische bestaansrecht als zelfstandige partij
Hoewel meer dan 350.000 kiezers hun stem op Europa Transparant hebben uitgebracht is feitelijk het juridische bestaansrecht ontnomen. Juridisch gezien zit er amper een verschil tussen een politieke partij die slechts in het Europees Parlement is vertegenwoordigd en slechts personen gekozen via een kieslijst, zonder partij daarachter. Het enige verschil betreft de registratie van de aanduiding bij de Kiesraad met bijbehorende rechten en 6 tv-spotjes gedurende de verkiezingscampagne. Men krijgt in het geheel niet de gelegenheid om de partij op te bouwen en wordt feitelijk op alle fronten tegengewerkt. Dit is zowel concurrentievervalsend als in strijd met artikel 11 van het EVRM.

Door de verkiezingsuitslag van 10 juni 2004 zou Europa Transparant bij de volgende verkiezingen voor het Europees Parlement op 4 juni 2009 als lijst 5 deel kunnen nemen, na het CDA, PvdA, VVD, Groen Links, maar nog voor de SP, D66, SGP en ChristenUnie.

Daarnaast hoeft zij niet opnieuw een fors bedrag aan inschrijfgeld te betalen noch hoeft zij de nogmaals de noodzakelijke ondersteuningsverklaringen te verwerven. Ook wordt men door de Media als zittende politieke partij bij de verkiezingsbijeenkomsten meegenomen en wordt over de partij geschreven. Als nieuwkomer wordt men echter zo goed als volkomen genegeerd door de Media daar men niet in het betreffende Parlement vertegenwoordigd is, zoals een journalist van de Telegraaf dit in oktober 2006 ook treffend verwoorde.

Door het ontbreken van een zelfstandig bestaansrecht voor Europa Transparant is zij op 31 december 2007 juridisch gefuseerd met haar zustervereniging Nederland Transparant. Bij een juridische fusie gaan alle rechten en verplichtingen onder algemene titel over.

Echter niet volgens de Kiesraad en de Raad van State. Zij zijn van mening dat bij een juridische fusie, in dit geval nota bene de Nederlandse zustervereniging, de politieke groepering ophoudt te bestaan. Als gevolg daarvan werd de registratie van Europa Transparant, volstrekt in strijd met de wet, geschrapt en werden alle bestaande rechten ontnomen. Dit betekent dat indien Europa Transparant op 4 juni 2009 opnieuw zou willen deelnemen aan de Europese Parlementsverkiezingen zei dit opnieuw als nieuwkomer zou moeten doen. Daarmee maakt ze, gezien de huidige juridische en democratische tekortkomingen, feitelijk geen kans meer. Feitelijk is Europa Transparant de eerste rechtspersoon die bij een juridische fusie in Nederland rechten verliest. Juridisch onmogelijk, toch wordt dit door de Raad van State goedgekeurd.

Uit artikel 3 van het eerste protocol van het EVRM kan een positieve verplichting voor de

Overheid worden afgeleid om de voorwaarden te scheppen die nodig zijn opdat politieke

partijen kunnen worden opgericht en op gelijke wijze kunnen gedijen binnen de Staat en

opdat zij hun kandidaten naar voren kunnen schuiven. Immers er kan slechts gesproken

worden van “vrije verkiezingen” indien de verschillende politieke stromingen de

(gelijkwaardige) mogelijkheid hebben zich te groeperen in politieke partijen die zich aan de

kiezer kunnen aanbieden.

Dit artikel ziet er mede op dat Nederland verplicht is voorwaarden te scheppen die de vrije

meningsuiting van het volk bij het kiezen van de wetgevende macht waarborgen. Daaronder

dient ook verstaan te worden dat het volk voldoende informatie over de deelnemende

landelijke politieke partijen dient te verkrijgen alsmede dat Nederland daartoe ook

fatsoenlijke en voor een ieder gelijke voorwaarden dient te scheppen om aan de verkiezingen

deel te kunnen nemen. De afwijzing van het verzoek van Europa Transparant heeft

plaatsgevonden door de Minister, lid van een van de andere gevestigde landelijke politieke

partijen, die geen belang bij de aanwezigheid van Europa Transparant hebben. Er is derhalve

sprake van schijn van partijdigheid. Deze schijn van partijdigheid wordt ook door de vice-premier van Nederland en partijleider van de PvdA, welke o.a. in de Tweede Kamer en het Europese Parlement vertegenwoordigd is, gestaafd, zie zijn hiervoor genoemde uitspraak.

Daarnaast geldt dat de leden van de Raad van State, die voornoemde beslissingen hebben genomen die volstrekt in strijd zijn met de wet, ook lid zijn van de politieke partijen vertegenwoordigd in de Tweede en/of Eerste Kamer en het Europese Parlement.

Als lid van deze partijen hebben de raadsheren er dus belang bij, dan wel in ieder geval de schijn tegen, dat Europa Transparant ook buitengesloten zou blijven. Dit zou ook verklaren hoe het mogelijk is dat de Raad van State meermalen uitspraken doet, geheel in strijd met de wet. Daarmee staat ook de machtenscheiding (trias politica) in Nederland nu fundamenteel ter discussie.

Deelname in 2009

Hoewel Europa Transparant dus niet opgeheven is, zoals vaker foutief in de media vermeld, maar met Nederland Transparant juridisch is gefuseerd, zal Nederland Transparant niet als Europa Transparant deelnemen aan de Europese Parlementsverkiezingen. Feitelijk heeft Europa Transparant als zelfstandige alleenstaande partij geen bestaansrecht op basis van de huidige juridische constellatie, ook als zij opnieuw in het Europese Parlement gekozen zou worden, afgezien dat dit door alle fors opgeworpen drempels bijna onmogelijk zou zijn. Nu opnieuw een zetel verwerven vergelijkbaar zou zijn met het winnen van de marathon, zonder schoenen, zonder verzorging en 30 minuten later starten waar de andere deelnemers met alle middelen en een grote voorsprong mogen deelnemen. Dit is derhalve zinloos.

Daar ook het democratisch gehalte in Brussel op alle fronten tekort schiet en de trias politica flink geschonden wordt heeft Nederland Transparant (en daarmee Europa Transparant) besloten om de nieuwe pan-Europese partij Libertas te steunen. Deze partij heeft hoog in haar vaandel de belangrijkste doelstellingen van Europa Transparant staan, zoals verbetering van de democratie, het nemen van verantwoordelijkheid en verbeteren van de transparantie en kan door haar pan-Europese opzet daadwerkelijk deze doelstellingen ook gaan realiseren. Als partij uit een land zonder vooraf vaststaande samenwerking met andere partijen uit het buitenland, zoals Europa Transparant, is dat onbegonnen werk, maar met vele zetels uit vele landen van dezelfde organisatie op deze wijze concreet haalbaar.

Nederland Transparant
Alexander Brom
18 maart 2009